Europejski Fundusz Społeczny (EFS) to podstawowy instrument Unii Europejskiej, który w poprzednich perspektywach finansowania (2014–2020 i wcześniej) wspierał działania w zakresie zatrudnienia, edukacji, integracji społecznej oraz rozwoju kompetencji. Był to główny fundusz społeczny UE, dostarczający środki na poprawę sytuacji na rynku pracy i rozwój kapitału ludzkiego.
EFS vs EFS+
- EFS+ (Europejski Fundusz Społeczny Plus) to kontynuacja i integracja wcześniej funkcjonujących funduszy: EFS, FEAD (Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym), Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych oraz programu EaSI. Został uruchomiony na lata 2021–2027, z budżetem ok. 142,7 mld euro, z czego 95,1 mld pochodzi bezpośrednio z budżetu UE.
- EFS był dotychczas obowiązującym modelem, skoncentrowanym jedynie na polityce społecznej. EFS+ łączy i rozszerza tę misję, objemując również wsparcie strukturalne (np. pomoc najbardziej potrzebującym, innowacje społeczne) oraz przyspieszając odbudowę społeczną i gospodarczą po pandemii.
Realizacja EFS+ w Polsce: Programy krajowe i regionalne
Krajowe programy:
- Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS) – główny program realizowany w Polsce z EFS+. To następca programu POWER i obejmuje działania m.in. na rzecz poprawy sytuacji osób na rynku pracy, zwiększenia dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami, opieki nad dziećmi, edukacji, integracji społecznej, zdrowia oraz innowacji społecznych.
Regionalne programy:
- EFS+ realizowany jest także poprzez 16 regionalnych programów operacyjnych – po jednym dla każdego województwa. To forma wdrażania wsparcia na poziomie lokalnym, dopasowana do specyficznych potrzeb regionów.
Podsumowanie:
- EFS to historyczny fundusz UE wspierający politykę społeczną.
- EFS+ to jego rozwinięcie – większa skala, szersze cele, integracja instrumentów socjalnych i strukturalnych.
Jakie projekty są finansowane z EFS+?
Z EFS+ finansuje się głównie projekty “miękkie”, czyli skoncentrowane na ludziach. Są to na przykład szkolenia dla bezrobotnych, programy aktywizacji seniorów, rozwój opieki nad dziećmi, staże, stypendia, a także reformy systemów edukacji i zatrudnienia.
Czym EFS+ różni się od EFRR?
Najprościej mówiąc: EFS+ inwestuje w ludzi (kompetencje, umiejętności, włączenie społeczne), a EFRR inwestuje w “cegły” i technologię (infrastrukturę, drogi, sprzęt dla firm, innowacje).
