Koszt jednostkowy to koszt przypadający na jedną jednostkę produkcji lub usługi. Oblicza się go poprzez podzielenie całkowitych poniesionych kosztów przez liczbę jednostek kalkulacyjnych (np. sztuk, godzin, uczestników, kilometrów).
W praktyce gospodarczej
Koszt jednostkowy pokazuje, ile faktycznie kosztuje wytworzenie jednej sztuki produktu, realizacja jednej usługi albo obsługa jednego klienta. Jest podstawowym narzędziem w rachunkowości zarządczej i controllingu, ponieważ pozwala porównywać efektywność oraz planować ceny sprzedaży.
W projektach współfinansowanych z Funduszy Europejskich
Koszty jednostkowe są często stosowane jako uproszczona metoda rozliczania wydatków. Instytucja finansująca określa z góry stawkę jednostkową (np. koszt szkolenia jednego uczestnika, koszt przepracowanej godziny), a beneficjent rozlicza projekt poprzez wykazanie liczby jednostek zrealizowanych zgodnie z celem projektu.
Przykłady w projektach UE:
- koszt jednostkowy = 1 uczestnik szkolenia → rozliczenie na podstawie listy obecności,
- koszt jednostkowy = 1 godzina zajęć → rozliczenie na podstawie harmonogramu i dzienników zajęć,
- koszt jednostkowy = 1 przeprowadzony egzamin → rozliczenie według liczby osób, które go zdały.
Zalety stosowania kosztów jednostkowych
- upraszczają system rozliczeń (mniej dokumentów finansowych),
- zwiększają przejrzystość,
- ułatwiają kontrolę efektywności (koszt w przeliczeniu na jedną jednostkę).
Jaki jest praktyczny przykład kosztu jednostkowego?
Typowym przykładem jest koszt jednej godziny szkolenia dla jednego uczestnika, np. 50 zł. Jeśli w szkoleniu weźmie udział 10 osób, a szkolenie trwa 8 godzin, koszt do rozliczenia wyniesie: 10 osób * 8 godzin * 50 zł = 4000 zł.
Jakie są zalety rozliczania kosztami jednostkowymi?
Główną zaletą jest ogromne uproszczenie sprawozdawczości. Nie musisz zbierać faktur za wynajem sali, catering czy materiały. Wystarczy, że udowodnisz, że dana “jednostka” (np. godzina szkolenia dla uczestnika) została zrealizowana, np. poprzez listę obecności.
Czy mogę sam/a ustalić stawkę kosztu jednostkowego?
Nie. Stawki jednostkowe są odgórnie narzucone przez instytucję organizującą konkurs. Są one wyliczane na podstawie analizy rynkowej i publikowane w regulaminie lub załącznikach do naboru.
