Selekcja negatywna projektów to proces eliminacji wniosków o dofinansowanie unijne na etapie oceny, który następuje, gdy projekt nie spełnia określonych kryteriów formalnych lub merytorycznych zawartych w regulaminie konkursu o dotacje i w dokumentach programowych.
Charakterystyka selekcji negatywnej
- Selekcja negatywna oznacza, że wniosek zostaje odrzucony lub otrzymuje ocenę negatywną, jeśli nie spełnia kluczowych wymogów, takich jak: zgodność z prawem, zgodność z celami programu, kwalifikowalność wydatków, czy spełnienie obligatoryjnych kryteriów wyboru projektów opisanych w regulaminie konkursu o dotacje.
- Proces ten ma na celu skuteczne wykluczenie projektów, które mogą zagrozić realizacji celów programu, są niekompletne, błędne formalnie lub nie spełniają minimalnych standardów jakościowych i zgodności.
Typowe kryteria wykluczające projekt (selekcja negatywna projektów)
- Nieprzestrzeganie obowiązujących przepisów prawa unijnego i krajowego.
- Przekroczenie limitów wydatków lub wkładu własnego.
- Niespełnienie warunków dotyczących czasu realizacji projektu (harmonogramu).
- Brak odpowiedniej dokumentacji lub niewłaściwe informacje w dokumentach aplikacyjnych.
- Projekt niespełniający zasad trwałości i celowości wydatkowania środków.
- Niewłaściwy typ wnioskodawcy dla danego działania.
- Występowanie pomocy publicznej niewłaściwie udokumentowanej lub przekraczającej limity pomocowe.
Znaczenie selekcji negatywnej projektów
- Umożliwia skoncentrowanie środków na projektach spełniających wymogi formalne i merytoryczne, co zwiększa efektywność wykorzystania funduszy unijnych.
- Zapobiega realizacji projektów ryzykownych, niezgodnych z celami polityk UE i potencjalnie generujących nieprawidłowości finansowe.
- Wspiera transparentność i rzetelność procesu wyboru projektów, umożliwiając uczciwą konkurencję w ramach regulaminu konkursu o dotacje.
Praktyka i procedura
- W przypadku wykrycia braków, często Wnioskodawca może mieć dwukrotną możliwość poprawy wniosku, jednak tylko jeśli poprawki dotyczą kwestii pozwalających spełnić kryteria wykluczające.
- Projekty, które mimo poprawy nadal nie spełniają kryteriów, są selekcjonowane negatywnie i odrzucane na zawsze.
Selekcja negatywna projektów jest więc niezbędnym elementem zarządzania procesem dofinansowania unijnego, chroniącym przed nieodpowiednimi inwestycjami i zapewniającym wysoką jakość oraz zgodność realizowanych przedsięwzięć.
W jakich konkursach stosuje się selekcję negatywną?
Ten tryb jest często stosowany w naborach, gdzie kryteria są bardzo proste i zero-jedynkowe, np. w programach bonów na innowacje lub dotacji na zakup konkretnego, standardowego sprzętu. Projekt albo spełnia warunki, albo nie.
Czym selekcja negatywna różni się od pozytywnej?
W selekcji pozytywnej projekty są oceniane punktowo i tworzy się listę rankingową – finansowanie dostają najlepsi. Z kolei selekcja negatywna projektów nie tworzy rankingu; finansowanie otrzymują wszystkie projekty, które poprawnie przejdą ocenę formalną i merytoryczną.
Czy w tym trybie liczy się kolejność zgłoszeń?
Bardzo często tak. Ponieważ nie ma rankingu punktowego, w przypadku wyczerpywania się alokacji decydująca może być właśnie kolejność zgłoszeń. Dlatego w takich konkursach kluczowy jest refleks.
