Trwałość projektu unijnego to zasada, zgodnie z którą beneficjent musi utrzymać efekty i rezultaty projektu przez określony czas po zakończeniu jego realizacji i rozliczeniu środków z funduszy unijnych.
Co oznacza trwałość projektu unijnego?
- Trwałość projektu oznacza, że przez określony czas (zwykle 3 lub 5 lat, zależnie od wielkości beneficjenta i rodzaju projektu) beneficjent nie może dokonywać istotnych zmian w projekcie, zaprzestać działalności związanej z realizowanym projektem czy zbywać środków trwałych nabytych w jego ramach.
- Okres trwałości liczony jest od daty otrzymania płatności końcowej przez beneficjenta.
- Celem zasady trwałości jest zapewnienie, aby inwestycja lub inne działania realizowane dzięki wsparciu unijnemu przynosiły trwałe i pozytywne efekty gospodarcze lub społeczne.
Kryteria i przesłanki naruszenia trwałości
- Naruszenie trwałości następuje, gdy beneficjent np. zaprzestaje działalności związanej z projektem, dokonuje istotnych zmian w jego charakterze, przenosi działalność poza obszar wsparcia bądź zmienia własność elementów infrastruktury dającej nieuprawnione korzyści.
- Uprzednio przewidziane sankcje obejmują konieczność zwrotu części lub całości otrzymanych środków wraz z odsetkami.
Praktyczne znaczenie trwałości projektu unijnego
- Beneficjent powinien już w trakcie planowania projektu uwzględniać obowiązek jego trwałości, aby uniknąć ryzyka konieczności zwrotu środków.
- Zasada trwałości jest monitorowana poprzez sprawozdawczość, kontrole na miejscu oraz analizę efektów projektu w czasie.
- Trwałość dotyczy zarówno projektów inwestycyjnych, jak i miękkich, choć w praktyce najczęściej kojarzona jest z inwestycjami infrastrukturalnymi i produkcyjnymi.
Okres obowiązywania
- Okres trwałości wynosi zwykle 5 lat dla dużych przedsiębiorstw oraz jednostek naukowych.
- Dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw wynosi 3 lata od daty rozliczenia projektu.
Trwałość projektu unijnego jest kluczowym elementem zapewniającym długoterminowy efekt wsparcia inwestycji oraz stabilność i skuteczność wykorzystania funduszy europejskich.
Ile wynosi okres trwałości projektu unijnego?
Zazwyczaj okres trwałości wynosi 5 lat od daty płatności końcowej dla beneficjenta. W przypadku firm z sektora MŚP ten okres może być skrócony do 3 lat. Zawsze należy to sprawdzić w umowie o dofinansowanie.
Jakie są konsekwencje naruszenia zasady trwałości projektu?
Konsekwencje są bardzo poważne. Naruszenie zasady, jaką jest **trwałość projektu unijnego**, może skutkować nałożeniem korekty finansowej i koniecznością zwrotu części, a nawet całości dotacji, często wraz z odsetkami.
Co dokładnie muszę utrzymać w okresie trwałości?
Należy utrzymać w niezmienionym stanie rezultaty i własność zakupionych w ramach projektu środków trwałych (nie można ich np. sprzedać, wynająć czy przenieść poza obszar objęty programem). Nie można również w sposób zasadniczy zmienić charakteru i celów operacji.
