Zasada elastyczności w projektach finansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) polega na możliwości dopasowania i wprowadzania uzupełniających lub komplementarnych działań, które pomagają efektywniej realizować cele projektu, pod warunkiem zachowania zgodności z ogólnymi ramami programu i warunkami dofinansowania.
Szczegóły zasady elastyczności
- Umożliwia realizację działań, które pozwalają na rozszerzenie zakresu wsparcia w projekcie i lepsze dostosowanie do potrzeb beneficjentów, nawet jeśli pierwotny plan projektu nie przewidywał takich działań.
- Zakres elastyczności dotyczy także możliwości finansowania komplementarnych działań w ramach różnych funduszy, np. łączenie środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i EFS+ w jednym projekcie, co umożliwia realizację kompleksowego wsparcia.
- Zasada ta wspiera dynamiczne reagowanie na zmieniające się potrzeby uczestników oraz na nieprzewidziane okoliczności podczas wdrażania projektu.
Praktyczne zastosowanie zasady elastyczności
- Beneficjent może w ramach projektu wprowadzać nowe działania, które są zgodne z celami projektu, jego założeniami i celami programów operacyjnych.
- Wprowadzenie takich działań wymaga jednak zazwyczaj zgody instytucji zarządzającej programem oraz odpowiedniej aktualizacji wniosku o dofinansowanie lub umowy o dofinansowanie.
- Zasada elastyczności nie może zakłócać przejrzystości, racjonalności wydatkowania środków ani zasad konkurencyjności i transparentności.
Znaczenie zasady elastyczności
- Pozwala na lepsze dostosowanie wsparcia do bieżących i zmieniających się potrzeb uczestników i rynku pracy.
- Zwiększa efektywność i skuteczność realizowanych projektów przez umożliwienie szybkich i adekwatnych reakcji.
- Wzmacnia innowacyjność i kompleksowość interwencji w ramach polityki spójności UE.
Zasada elastyczności jest więc ważnym mechanizmem wspierającym adaptacyjność i dynamikę realizacji projektów unijnych, pozwalającym na optymalne wykorzystanie środków i osiągnięcie zamierzonych celów.
Jakie warunki musi spełniać projekt, by skorzystać z elastyczności finansowej
Aby projekt mógł skorzystać z zasady elastyczności finansowej w ramach EFS+, musi spełnić następujące warunki:
- Zgodność z umową o dofinansowanie i regulacjami – zmiany w zakresie finansowania muszą być kompatybilne z warunkami określonymi w umowie o dofinansowanie oraz obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego, w tym wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków.
- Zachowanie celów projektu – wprowadzone zmiany i przesunięcia środków nie mogą naruszać pierwotnych celów i założeń projektu, muszą wspierać efektywną realizację jego zadań.
- Dostosowanie do okresu kwalifikowalności wydatków – zmiany muszą mieścić się w okresie kwalifikowania wydatków określonym w umowie i dokumentach programowych (np. daty rozpoczęcia i zakończenia projektu).
- Brak naruszenia zasad konkurencyjności i transparentności – elastyczne przesunięcia finansowe muszą być dokonywane z zachowaniem zasad racjonalności, efektywności oraz przejrzystości w wydatkowaniu środków publicznych.
- Zgoda instytucji zarządzającej – często wprowadzenie elastyczności finansowej wymaga wcześniejszej akceptacji lub zgłoszenia do instytucji zarządzającej projektem lub programu.
- Odpowiednia dokumentacja i rozliczenie – wszelkie zmiany finansowe muszą być prawidłowo odzwierciedlone we wnioskach o płatność i udokumentowane, zgodnie z wymogami kwalifikowalności.
- Niezaburzenie ciągłości realizacji projektu – zmiany finansowe nie mogą powodować opóźnień czy przerw, które zagroziłyby realizacji kluczowych działań projektu.
Spełnienie tych warunków pozwala na elastyczne zarządzanie budżetem projektu, umożliwiając optymalne wykorzystanie środków i reagowanie na zmieniające się potrzeby podczas realizacji przedsięwzięcia.
Podsumowując, warunki korzystania z elastyczności finansowej w projekcie EFS+ to zgodność z prawem i umową, utrzymanie celów projektu, zachowanie okresu kwalifikowalności, przejrzystość działań, akceptacja instytucji zarządzającej oraz odpowiednie rozliczenie i dokumentacja zmian.
Ile procent budżetu mogę przesunąć dzięki zasadzie elastyczności?
Najczęściej spotykany limit to możliwość dokonywania przesunięć w budżecie do wysokości 10% lub 15% wartości wydatków w zadaniu, z którego przesuwamy środki, i zadaniu, na które je przesuwamy. Dokładna wartość jest zawsze określona w umowie o dofinansowanie.
Czy muszę prosić o zgodę na takie przesunięcie?
Zazwyczaj dla przesunięć mieszczących się w limicie (np. 10%) nie jest wymagany aneks do umowy. Należy jednak taką zmianę uzasadnić i opisać w najbliższym wniosku o płatność oraz poinformować swojego opiekuna projektu.
Do czego służy zasada elastyczności?
Daje ona beneficjentowi pewną swobodę w zarządzaniu projektem. Pozwala na reagowanie na nieprzewidziane okoliczności (np. mniejsze niż zakładano koszty w jednym zadaniu i większe w innym) bez konieczności przechodzenia skomplikowanej procedury aneksowania umowy.
