Zasada monofunduszowości oznacza, że wydatki kwalifikowalne w projekcie współfinansowanym przez Unię Europejską mogą być pokrywane tylko z jednego funduszu europejskiego w danym okresie rozliczeniowym. Oznacza to, że jeden wydatek nie może być jednocześnie finansowany z więcej niż jednego funduszu, np. Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). Zasada ta ma na celu zapobieganie podwójnemu finansowaniu i zapewnienie transparentności oraz przejrzystości rozliczeń funduszy.
Szczegółowa charakterystyka zasady monofunduszowości
- Zasada ta dotyczy wszystkich projektów współfinansowanych z funduszy unijnych, w tym także projektów partnerskich, wielofunduszowych czy kompleksowych.
- Każdy koszt kwalifikowalny musi być przypisany wyłącznie do jednego funduszu, który pokrywa ten wydatek w całości lub częściowo w ramach przypisanego budżetu.
- W przypadku projektów wykorzystujących zasady cross-financingu, wydatki mogą być przesuwane między funduszami, ale nadal z zachowaniem zasady, że pojedynczy wydatek jest finansowany z jednego funduszu.
Znaczenie zasady monofunduszowości
- Zapobiega się w ten sposób podwójnemu dofinansowaniu tych samych kosztów, co jest jednym z podstawowych wymogów kontroli finansowej funduszy UE.
- Ułatwia rozliczenia i audyty, zapewniając przejrzystość i spójność księgowości projektów finansowanych z więcej niż jednego funduszu.
- Wspiera prawidłowe zaplanowanie i alokację środków, zgodnie z zasadami polityki spójności UE.
Zasada monofunduszowości: Praktyczne aspekty
- Beneficjenci muszą odpowiednio ewidencjonować i dokumentować wydatki, przypisując je do właściwego funduszu.
- Instytucje zarządzające programami monitorują przestrzeganie zasady na etapie oceny i rozliczania projektów.
- Zasada monofunduszowości jest podstawą do sporządzania raportów finansowych i sprawozdawczości unijnej.
Zasada monofunduszowości jest więc fundamentalną regułą finansową funduszy europejskich, mającą na celu zapewnienie przejrzystych, uczciwych i prawidłowych rozliczeń wsparcia unijnego w ramach projektów.
Przykłady zastosowania zasady monofunduszowości w praktyce
Przykłady zastosowania zasady monofunduszowości w praktyce:
- W projekcie, który jest współfinansowany zarówno ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), jak i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), każdy z wydatków ponoszonych w ramach projektu musi być przypisany do jednego z tych funduszy. Na przykład zakup sprzętu do szkoleń może być finansowany tylko z jednego funduszu – albo EFS+, albo EFRR, nie z obu równocześnie.
- Gdy projekt obejmuje elementy inwestycyjne i szkoleniowe, koszty inwestycyjne (np. budowa infrastruktury) są rozliczane jako wydatki z EFRR, a koszty szkoleń (np. wynagrodzenia trenerów i materiały szkoleniowe) jako wydatki z EFS+. W ten sposób zasada monofunduszowości zapewnia jasne rozgraniczenie źródeł finansowania wydatków.
- W przypadku projektów partnerskich, gdzie różni partnerzy realizują różne zadania, instytucja zarządzająca może przypisać poszczególne zadania do określonego funduszu, dzięki czemu wszelkie wydatki związane z danym zadaniem będą rozliczane z odpowiedniego funduszu.
- W procesie rozliczania wydatków każdy koszt musi być uwzględniony wyłącznie w ramach jednego funduszu, co umożliwia przejrzyste raportowanie finansowe i uniknięcie podwójnego finansowania tych samych działań. To jest szczególnie istotne podczas kontroli i audytów projektów.
- Projekty korzystające z tzw. cross-financingu muszą stosować zasadę monofunduszowości, co oznacza, że chociaż środki mogą być przesuwane w granicach projektu, to pojedynczy wydatek zawsze jest przypisany do jednego funduszu.
Te przykłady pokazują, jak zasada monofunduszowości działa w praktyce, zapewniając transparentne, efektywne i zgodne z przepisami zarządzanie środkami unijnymi.
Jaki jest cel zasady monofunduszowości?
Jej głównym celem jest uproszczenie wdrażania i rozliczania projektów oraz uniknięcie ryzyka tzw. podwójnego finansowania tych samych wydatków z różnych źródeł unijnych.
Czy to oznacza, że moja organizacja może realizować projekty tylko z jednego funduszu?
Nie. Twoja organizacja może realizować wiele różnych projektów jednocześnie. Zasada monofunduszowości oznacza, że ten jeden, konkretny projekt (np. projekt szkoleniowy X) może być finansowany tylko z jednego funduszu (np. tylko z EFS+), a nie jednocześnie z EFS+ i EFRR.
Czy od tej zasady są jakieś wyjątki?
Tak, istnieją ściśle określone wyjątki. Dotyczą one np. operacji wspieranych z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) lub niektórych zintegrowanych instrumentów terytorialnych, gdzie możliwe jest łączenie wsparcia w ramach jednego projektu.
